Benieuwd of jouw project in aanmerking komt?
“Juist door samen te werken groeit de maatschappelijke winst”
Wat begon als een nationaal kampioenschap groeide, mede dankzij het Gelders Sportfonds, uit tot een regionale samenwerking waarin gemeenten, sportorganisaties en maatschappelijke partners elkaar vonden rondom één gezamenlijk doel: meer inwoners veilig en met plezier laten fietsen.
“Voor ons was het NK nooit het eindpunt”, vertelt Pim de Ruijter van Team Sportontwikkeling van de gemeente Nijmegen. “Wij zagen het juist als een vliegwiel om fietsvaardigheid en fietsveiligheid structureel meer aandacht te geven.”
Een evenement dat gemeenten verbindt
Dat het NK door zowel Nijmegen als Berg en Dal liep, bood een unieke kans om ook maatschappelijk samen op te trekken. Al vroeg in de voorbereiding nodigde Nijmegen de andere gemeenten binnen het Rijk van Nijmegen uit om aan te sluiten. “Ik heb het eigenlijk meteen opengegooid”, vertelt De Ruijter. “Ik heb gezegd: dit evenement komt eraan. Als jullie ook iets willen doen rondom fietsvaardigheid of fietsveiligheid, laten we dan samen optrekken en gezamenlijk een aanvraag doen bij het Gelders Sportfonds. We zijn met Berg en Dal gaan zitten, hebben verteld wat wij in Nijmegen al deden en vooral gekeken waar we van elkaar konden leren. Dat is misschien wel de grootste winst van zo’n regionaal traject.”
Benieuwd of jouw project in aanmerking komt?
Vier kinderen leren fietsen in een half uur
Het meest tastbare resultaat van die samenwerking is Kleuters on the Bike. Dankzij het NK kon Nijmegen het programma uitbreiden van negen naar zestien basisscholen. Met een bus vol fietsen trokken sportdocenten langs scholen waar fietsvaardigheid niet vanzelfsprekend is. Wat daar gebeurde, bevestigde precies waarom de investering de moeite waard was.
“Ik stond op een school waar veel kinderen nog nauwelijks fietservaring hadden”, vertelt De Ruijter. “Na een half uur kwamen de sportdocenten naar me toe en zeiden: ‘We hebben vier kinderen leren fietsen.’ Dat zijn momenten waarop je meteen ziet waarom je dit doet.”
Niet alleen de kinderen waren enthousiast. Ook scholen zagen direct de meerwaarde. Verschillende directeuren wilden het programma meteen structureel opnemen. De aanpak bleef bovendien niet binnen de gemeentegrenzen. Buurtsportcoaches uit Berg en Dal kwamen kijken hoe Kleuters on the Bike in Nijmegen werkt en starten na de zomer zelf met het programma. Nijmegen ondersteunt daarbij de opstart. “Dat is voor mij de essentie van regionale samenwerking”, zegt De Ruijter. “Je deelt kennis, leert van elkaar en voorkomt dat iedereen opnieuw het wiel gaat uitvinden.”
Benieuwd of jouw project in aanmerking komt?
Fietsplezier op de Grote Markt
De maatschappelijke activatie kreeg ook letterlijk een gezicht tijdens het NK. Op de Grote Markt ontstond een bruisend Fietsplein waar jong en oud konden kennismaken met allerlei vormen van fietsen. De Dikke Banden Race, Funbiking, de NK Slowbiking-voorrondes, een pumptrack, Stevig in het Zadel en Velorama on Tour maakten fietsen toegankelijk én leuk.
Het programma kwam tot stand dankzij de samenwerking tussen onder meer Omloop der Zevenheuvelen, Velorama, Cyclefun Productions, PumpFactory, KEK, Langszij en Sportief Groot Worden. Iedere partner bracht zijn eigen expertise mee, waardoor een breed en aantrekkelijk programma ontstond. Tegelijkertijd leverde de dag ook waardevolle lessen op. “Misschien moeten we de Dikke Banden Race volgend jaar juist naar de wijken brengen, als afsluiting van de trajecten die we daar al organiseren. Dan bereik je precies de kinderen waar we het uiteindelijk voor doen.”
De echte winst begint na het evenement
Misschien wel het belangrijkste resultaat van het NK is dat fietsvaardigheid inmiddels stevig is verankerd binnen Team Sportontwikkeling. Waar het onderwerp eerder vooral leefde binnen de jeugdprogramma’s, is het inmiddels ook onderdeel geworden van het beleid voor volwassenen en senioren. Sportcoaches worden opgeleid om fietslessen te verzorgen, tijdens de Nimma Sportzomer staat fietsen centraal in vijf stadsdelen en na de zomer starten nieuwe trainingen voor inwoners die zich veiliger op de fiets willen voelen. “Het mooie is dat het niet bij een eenmalig project is gebleven”, zegt De Ruijter. “Het zit nu in onze jaarplannen. Dat betekent dat we er ook de komende jaren mee doorgaan.”
Benieuwd of jouw project in aanmerking komt?
Een fonds dat beweging op gang brengt
Volgens De Ruijter heeft het Gelders Sportfonds daarin een belangrijke rol gespeeld. Niet alleen als financier, maar vooral als aanjager van samenwerking. “Onze jaarplannen waren eigenlijk al klaar. Dankzij het Gelders Sportfonds konden we toch iemand vrijmaken om hiermee aan de slag te gaan. Daardoor is fietsvaardigheid veel steviger op de kaart gekomen, zowel in Nijmegen als in Berg en Dal.”
“Inhoudelijk hebben we de organisatie ondersteund tijdens de voorbereiding”, aldus Jeroen van der Linden van het Gelders Sportfonds. “De korte lijnen waren vooral erg prettig. We hebben meegedacht over partners en de gezamenlijke sparmomenten hielpen om de maatschappelijke activatie verder te versterken. Het is niet alleen het verstrekken van een subsidie, maar ook om in gezamenlijkheid de activatie tot een succes te brengen.”
Na de succesvol verlopen activiteiten is zijn advies aan andere gemeenten dan ook eenvoudig. “Gebruik een topsportevenement om over gemeentegrenzen heen samen te werken. Er is ontzettend veel kennis aanwezig, maar die blijft vaak binnen de eigen gemeente. Juist een evenement als het NK brengt mensen bij elkaar. Als je dat moment benut om samen te leren en plannen te maken, blijft de impact niet beperkt tot één weekend, maar profiteert een hele regio daarvan”, besluit Pim.
Benieuwd of jouw project in aanmerking komt?
Maatschappelijke thema’s
- Maatschappelijke waarde van topsport
- Ruimte voor sport en bewegen
- Vaardig in bewegen
- Vitale sportaanbieders